دانشجویان دامپزشکی دانشگاه آزاد سنندج

دکترای حرفه ای ورودی مهر88

دکتر سید محمد فقیهی - استاد ممتاز دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران

 

گفتگو با دکتر سید محمد فقیهی :

 

سال 1382 و قبولی در رشته جذاب و پرطرفدار دامپزشکی . از همان سالهای نخست دانشجویان به اصطلاح (( ترم بالایی )) دانشجویان تازه وارد را با پند و نصیحتهای خود از دروس مختلفی می ترساندند و به نقل شاهکارهای خود می پرداختند ! خوب به یاد دارم که درس داروشناسی یا فارماکولوژی از جمله درسهایی بود که به کررات از سنگینی و مشکل بودن آن یاد می شد .

چندین ترم گذشت . به ترم پنجم رسیدیم و مرحله گذر از این درس مشکل !!! روز نخست کلاس ، به رسم مالوف ، استادمان جناب آقای دکتر عرب منابعی را جهت مطالع دانشجویان معرفی نمودند . منابع متفاوت بودند و از زبانهای مختلف .

اما نکته ایی در بین لیست این منابع به چشم می خورد . در اغلب منابع فارسی این علم ، نام یکی از اساتید بیشتر به چشم میخورد . (( جناب آقای دکترسید محمد فقیهی )) . در آن روز این موضوع را پس از اندکی تفکر فراموش کردم . مدت ها از موضوع فوق گذشت . زمانی فرا رسید که که با خرید کتاب سبز رنگ معروف مبانی فارماکولوژی از روش نگارش شیوا و رسای این کتاب بسیار لذت بردم . بازهم نام یکی از اساتید توجهم را به خود جلب کرد . (( جناب آقای دکتر سید محمد فقیهی )) . از آن زمان نام دکتر فقیهی در ذهنم نقش بست تا اینکه در اولین همایش فارماکولوژی دامپزشکی شرکت کردم .

در یکی از پانلهای این همایش ، استادی فرهیخته با محاسن سفید که لبخندی دایمی بر لب داشت توجه من را بر خود جلب کرد . نه فقط به خاطر تسلط علمی که در اخلاق ایشان . آن روز در طول برگزاری این همایش ، رفتار و منش این استاد تاثیر شگرفی بر بنده گذاشت . چرا که بارها شاهد بودم چه متواضع و صمیمانه با افراد مختلفی که بیشتر دانشجو بودند به خوبی و تواضع برخورد می کردند .

توجه بنده زمانی بیشتر جلب شد که پی بردم اغلب این دانشجویان ، با ااین استاد کلاسی نداشته اند . ایشان به قدری با این دانشجویان جوان صمیمانه برخورد میکردند که گویی سالیان سال است یکدیگر را می شناسد .

از یکی از حضار ، نام ایشان را جویا شدم . وی با نگاهی از سر تعجب از من پرسید چگونه او را نمی شناسی ؟ ایشان دکتر فقیهی است پدر علم فارماکولوزی ایران .

اصلا باور نمی کردم . دکتر محمدحسن فقیهی . استادی که تاکنون نام او را به خاطر سپرده بودم . دکتر فقیهی معروف . باور نمیکردم ، این مرد بزرگ و فرهیخته را دیده باشم .

از آن هنگام شیفته ی اخلاقشان بودم بطوریکه باعث می شد در هر همایش وسمیناری که ایشان حضور داشتند خود را به هر بهانه ای به ایشان برسانم تا احوالپرسی کنم . ایشان نیز مثل همیشه با رویی گشاده و اخلاقی گرم مرا پذیرا می شدند .

اما سالها بعد . در سال 1387 طی جلسه ایی که در پایگاه خبری وت نیوز داشتیم تصمیم بر آن شد تا با مشاهیر دامپزشکی این مرز و بوم صحبتهایی داشته باشیم . بخشی جالب با عنوان (( صندلی داغ )) .

اما اینجا دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران است . دانشکده ایی که چهره های مطرحی را به علوم دامپزشکی این مرز و بوم معرفی کرده است . تصمیم دارم تا نخستین مصاحبه این بخش را با استادی فرهیخته انجام دهم . استادی که نام او مدت هاست در ذهنم نقش بسته است . (( دکتر محمدحسن فقیهی )) .

من محمد حسین فقیهی ، بنده ای ا ز بندگان خدا که در سال 1329در خانواده ای مذهبی و روحانی متولد شده ام . این نخستین جمله ایشان در پاسخ به معرفی خود بود .

جناب استاد ، از پدرمرحوم خود با احترام و علاقه بسیار زیادی یاد میکردند : پدر من به دلیل علاقه فراوانی که به علوم دینی داشت در جوانی به نجف اشرف رفتند و تا سن 50 سالگی در آنجا به تحصیل و مطالعه و تدوین مشغول بودند . ایشان پس از سالیان طولانی به وطن بازگشتند و پس از آن به قم عزیمت نمود و در آنجا ساکن شده و تشکیل خانواده داد .

دکتر فقیهی متولد شهر مقدس قم است . تحصیلات ابتدایی و تکمیلی خود را در همان شهر با نمرات عالی و مرتبه ممتاز به پایان رسانیدند . از اینرو در آن سالها ، مجوز ورود به هر رشته و در هر دانشگاهی را داشت .

از ایشان در مورد علت انتخاب رشته دامپزشکی می پرسم . مرحوم پدرم به من نصیحت می کردند که پزشکی رشته و حرفه بسیار حساسی بوده و مسئولیت پذیری فراوانی می خواهد . ایشان به لحاظ شرعی و اخلاقی مراعات بسیاری از مسائل را می نمودند . از همین روبه من سفارش می کردند وارد رشته پزشکی نشوم و من نیز به علت احترام به حرف پدر ونیز استخاره به سراغ گزینه های بعدی رفتم . علاقه ی نیز به دندانپزشکی نداشتم . ولی عاشق دارو و دارو سازی بودم . در واقع ، هدف اصلی من برای ادامه تحصیل در دانشگاه ، همین رشته بود .

متاسفانه یا خوشبختانه در آن سال از طرف نخست وزیر وقت اعلام شد که از این پس داروسازی به جای مقطع دکترا به کارشناسی تغییر پیدا می کند و من به ناچار که تقدیر الهی بود که بعد بیان خواهم کرد که چرا تقدیر بود، رشته دامپزشکی را انتخاب کردم .

ایشان از سال 1347 هجری شمسی وارد دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران شدند و در آن سال ها از فعال ترین و ممتاز ترین و برترین ها بودند . در همین دوران بود که ایشان در سن 21 سالگی ازدواج کردند .

قضا و تقدیر الهی چنین است که باعث می شود اتفاقات و رویداد هایی مسیر زندگی انسان را ناخواسته به سمتی مطلوب سوق دهد وچنین بود که یک اتفاق مسیر زندگی دکتر فقیهی را ورق زد :

درسال آخر تحصیل (1353) مرحوم جناب آقای دکتر نشاط ، ریاست دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران را بر عهده داشتند . معاون ایشان جناب آقای دکتر انوار ، رییس دپارتمان انگل شناسی و بیماری های انگلی دانشکده بودند . ایشان به دلیل چهره موفقی که در دوران تحصیل از خود باقی گذاشته بودند ، پیشنهاد پذیرفتن مربیگری و ادامه تحصیل درشاخه انگل شناسی را به من دادند که پس از صحبت هایی قبول کردم و از آنان فرصت سه ماهه خواستم تا ترتیبات معافیت و کفالت سربازی خود را فراهم کنم .

از این ایام خاطره ی خوشی که دارم این است که دقیقا در روز مادر معافیت سربازی خود را به مادرم هدیه کردم .

پس از بازگشت ، دیدم که جای من توسط فرد دیگری پرشده است . برای بررسی موضوع و علت به دکتر نشاط مراجعه کردم که ایشان فارماکولوژی را به من پیشنهاد کردند و این بود که من به علاقه دیرینه خود که علوم دارویی بود ، به تقدیر الهی دست یافتم وچنین بود که فارماکولوژی را برای ادامه تحصیل انتخاب کردم .

از همان سال 53 تا 56 به تدریس واحد های عملی و تئوری فارماکولوژی پرداختم که جای دارد از اساتید وهمکارانی چون دکتر عطایی ودکتر کاشانی یاد کنم ....

طی سالیان یاد شده ، استاد به تدریس این علم پرداختند . این در حالی بود که احساس به کسب بیش ازپیش علم درایشان موج می زد . همین علاقه وافر سبب شد تا ایشان تصمیم بگیرند که جهت ادامه تحصیل به دیار غربت راهی شوند .

ازهمین روشروع به مکاتبه با دانشگاه های مختلف انگلستان و آمریکا می کنند . در این بین ، دانشگاه های آیوا و لویسوری و ایلنوی موافقت خود را با ایشان اعلام می دارند .

ایشان دراین بین خاطره ای را نقل کردند . در سال 1356 خورشیدی ، نخستین امتحان زبان سراسری استادان دانشگاه های تهران توسط بریتیش کانسربرگزارشد . این در حالی بود که دکتر فقیهی ، در این امتحان شرکت نموده و نمره کامل را اخذ نمودند و به این ترتیب در میان تمامی اساتید شرکت کننده ، رتبه نخست را کسب نمودند .

از اینرو ، وزارت علوم وقت ، تمامی هزینه ها و امکانات سفر ایشان به خارج از کشور را عهده دار شد . سرانجام دکترفقیهی به اتفاق همسر و فرزند خردسال خود درتاریخ 25/6/56 عازم ایلنوی در ایالات متحده آمریکا میشود .

دکتر فقیهی پس از گذراندن دوره تافل ، تحصیلات خود را تحت نظر دکتر بلی آغاز میکنند . ایشان سرانجام در سال 1359 از پروژه و پایان نامه خود با موضوع سولفانامیدها و بقایای آن دفاع کردند .

اصول حکم می کند که هر فردی از جنگ و نابسامانی دوری ورزد اما این در مورد افراد دلیر و عاشق تبعیت نخواهد کرد . دکتر فقیهی در سال 1359 خورشیدی و در اوایل جنگ و نابسامانی داخلی ، تصمیم به بازگشت به وطن میکنند . با خودم فکر کردم که این دوره ، اوایل جنگ و نابسامانی داخلی بودی است و زمانی که افرادی فرار و ترک را به عشق به وطن ترجیح می دادند . از ایشان دلیل بازگشتشان به ایران را جویا می شوم . ایشان پاسخ این سوال را اینگونه بیان نمودند که ، من تحصیلم تمام شده بود و دیگر کاری در غربت نداشتم . باید به وطنم باز می گشتم و دین خود را ادا میکردم .

در ادامه ، ایشان از سختی های بازگشتشان به ایران سخن گفتند : درآن اوضاع نابسامان هیچ پروازی به سمت تهران نبود . به همین دلیل ، برای بازگشت به همراه خانواده و فرزند چند ماهه ام به سمت استانبول پرواز کردیم و از استانبول مجبور شدیم تا با یک اتوبوس کرایه به ایران برویم .

با خودم اندیشیدم که به واقع چه نیرویی باعث چنین اقدامی شده است ؟ تنها توجیح آن این است که من از این خاک به پا خواستم و به این خاک نیز باز می گردم .

بازگشت ایشان به کشور مصادف با وقوع انقلاب فرهنگی بوده است . ایشان طی آن سالها ، مسئولیت های مختلفی را چون ریاست ، معاونت های مختلف و ... در دانشگاه تهران عهده دار میشوند . در آن زمان علاوه بر این مسئولیت ها ، کرسی دپارتمان فارما کولوژی را نیز در دست می گیرند و به تدریس فارماکولوژی همت می ورزند . این در حالی بود که از سال 1370 خورشیدی ، شاگردان ایشان از جمله استاد عرب ، رسولی ، فاطمی به این دپارتمان اضافه میشوند .

نکته جالب دیگری که در صحبتهای خود با این استاد صاحب کرسی دریافتم این بود که ایشان تنها استادی بوده اند که در غیابشان که برای یک سفر مطالعاتی در دانشگاه اوترخت هلند تشریف برده بودند ، دانشیاری ایشان مورد موافقت قرار گرفت .

استاد فقیهی دین خود را جز دانشگاه تهران به دانشگاهها و دانشکده های دیگری چون دانشکده های دامپزشکی ، علوم پزشکی ، پرستاری ، مامایی و داروسازی در اکثر نقاط ایران ادا نموده اند .

از ایشان تعداد شاگردانشان را مورد پرس و جو قرار می دهم ، و همان طور که خود بیان فرمودند از ابتدا تا کنون 5250 دانشجو در این رشته در خدمت ایشان شاگردی کرده اند .

اما از سال 1380 خورشیدی ، دانشگاه تهران شاهد برگزاری امتحان برد تخصصی فارماکولوژی بود . این رشته ، نخستین رشته یPHD بود که توسط استاد فقیهی به ثبت رسید . به همت دکتر فقیهی ، در این دوره ، از 42 داوطلب شرکت کننده که بجز دامپزشکی از رشته های دیگر چون داروسازی و پزشکی حضور داشتند دکتر افخمی و دکتر کبوتری پذیرفته شدند . در سال 1383 خورشیدی ، دومین دوره آزمون فوق برگزار گردید که دکتر کلاهیان ، دکتر جمشیدیان و خانم دکتر طهورا پذیرفته شدند . آخرین سری پذیرش این رشته نیز در سال 1386 صورت پذیرفت که دکتر محمد آریایی و خانم دکترنعیمی پذیرش شدند .

دکتر فقیهی تا به حال 6 پروژه تحقیقاتی تمام شده ، 6 پایان نامه تخصص ، 42 پایان نامه DVM، 42 مقاله چاپ شده در مجلات و کنگره های داخلی و 30 مقاله در کنگره های خارجی تهیه و تنظیم نموده اند .

ایشان همچنین ، 12 جلد کتاب با عناوینی چون : فارماکولوژی داروهای ضد باکتریایی ، فارماکولوژی دامپزشکی ، دارونامه های دامپزشکی ، راهنمای دروس عملی ، مبانی فارماکولوژی به چاپ رسانیده است و همچنین کتابهای فارماکولوژی کاربردی پرندگان ، دام بزرگ و دام کوچک را در دست تهیه و چاپ دارد .

ایشان الگوی خود را شهیدان بزرگواری چون دکتر بهشتی یاد می کنند . دکتر فقیهی در دوران تحصیل خود در دبیرستان دین و دانش قم در محضر این عالم بزرگ شاگردی کرده اند . جناب دکتر از استاد خود چنین یاد می کنند : شهید بهشتی دارای جاذبه و جذبه ای عجیب بود که تا به حال در هیچ شخصیتی جز ایشان ندیده ام .

دکتر فقیهی رمز موفقیت خود را این چنین بیان می کند که اگر به رشته ای علاقه مندید و آن را دوست دارید ، آن را به جدیت پیگیری نمائید که در این میان نه تنها موفق خواهید بود ، بلکه میتوانید نو آور بوده و الگویی برای دیگران نیز باشید .

در پایان از ایشان جویا شدم دانشجویانی که بخواهند برای برد فارماکولوژی امتحان دهند چه منابعی را بایستی مطالعه نمایند ؟ ایشان کتاب veterinary pharmacology(Adams) را پیشنهاد نمودند .

صحبت من با استاد بزرگ دکتر فقیهی ، نزدیک به 5 ساعت به طول انجامید . 5 ساعتی که سرشار از تجربه ، دانش و یادگیری مسائلی بسیار جالب بود . یادگیری از استادی که روزی تنها نامی از او در ذهن داشتم . اما چه خوب است سعی نمائیم ، افرادی چون استاد دکتر فقیهی را الگویی مناسب درجهت پیشرفت و خدمت صادقانه به میهن عزیزمان ایران قرار دهیم .

 
نوشته شده در شنبه بیست و نهم آبان 1389ساعت 14:46 توسط سبحان زمانی دادانه|

جمعی از اساتید دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران در نامه ای به رئیس مجلس شورای اسلامی خواستار انتزاع سازمان دامپزشکی کشور از وزارت جهاد کشاورزی و الحاق آن به وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی شده اند...

حکیم مهر -  دکتر ناصر علیدادی از اعضای هیأت علمی دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران از ارسال نامه 83 تن از اساتید آن دانشکده به رئیس مجلس شورای اسلامی در خصوص انتزاع سازمان دامپزشکی کشور از وزارت جهاد کشاورزی خبر داد. نشریه حکیم مهر ضمن تشکر از ایشان متن نامه و فهرست امضاء کنندگان را ذیلاً منتشر می نماید :

 

 

بسمه تعالی

حضور برادر ارجمند جناب آقای دکتر علی لاریجانی

ریاست محترم مجلس شورای اسلامی

با سلام و احترام و آرزوی توفیق. در خصوص اهمیت و  نقش راهبردی رشته دامپزشکی در حوزه بهداشت و سلامت کشور شایان ذکر است که در دهه 1990 اتحادیه اروپا به دلیل نگرش سنتی و جزئی نگر به امر بهداشت لطمات و خسران هنگفتی را به لحاظ بهداشتی و نیز امنیت غذایی مردم به علت بروز یک بیماری نوپدید به نام آنسفالوپاتی اسفنجی شکل گاو (BSE) یا همان جنون گاوی متحمل شد. یکی از دلایل عمده چنین اتفاقی این بود که در آن زمان تصمیم گیری در باره این موارد بر عهده وزارت کشاورزی قرار داشت. جمع بندی این تجربه دردناک باعث شد که اتحادیه اروپا امر تصمیم گیری و نظارت بر بهداشت دام و دامپزشکی را از مدیریت کل کشاورزی خود منتزع و با شعار راهبردی سلامت غذای انسان ودام از سطح مزرعه تا میز غذا به مدیریت کل بهداشت و مصرف کنندگان اتحادیه اروپا واگذار کند(Butler, 1997). با این هدف که یک جامعیت و انسجام حداکثری در کلیه ارکان مسئول در بهداشت و سلامت شهروندان این اتحایه پدیدار شود. البته، برخی از کشورها که مدتها قبل از تصمیم گیری اتحادیه اروپا بدین امر مبادرت ورزیده بودند از پیشگامی خود در پیاده کردن این تفکر نوین و پیشرفته جامع نگر مفتخرند و جالب توجه اینکه آنها توانستند به خوبی از عهده چالش با بیماری نوپدید جنون گاوی برآیند و کمترین خسارات را تجربه کنند.

               در حال حاضر نیز همانظور که استحضار دارند هر از گاهی بحرانهایی نظیر گوشتهای آلوده ، آنفلوآنزای پرندگان و اخیراً تهدید آنفلوآنزای خوکی و تبعات پیچیده و گوناگون آنها خود را نشان می دهند. در این راستا، نقش دامپزشکی در جلوگیری از انتقال صدها بیماری مشترک و قابل انتقال میان انسان و دام و کنترل بهداشتی مواد غذایی اعم از کنترل میکربی و کنترل شیمیایی انکار ناپذیر است و موضوع ممانعت از ورود مواد شیمیایی خطرناک مانند سموم ارگانوفسفره، توکسینهای قارچی و باقیمانده های داروهای دامپزشکی در غذای انسان از امور مبرمی است که تنها با فعالیت مؤثر دکتر دامپزشک و حمایت ساختارهای بهداشتی و قضایی قابل پیاده شدن می باشد. به نحوی که ضروری است  تجویز هر گونه فراورده دارویی به دامها به دلیل امکان ورود آنها به چرخه غذایی آحاد جامعه و افزایش خطر شکل گیری سرطا نهای گوناگون، ناهنجاری های مادرزادی،  اختلالات هورمونی کودکان در حال رشد، مقاومتهای میکربی نسبت به داروها (که اکثر آنها ریشه مشترک با داروهای دامپزشکی وارد شده به غذای انسان دارند) و خطر آلرژی ها و حتی شوکها ی مرگ آور می بایستی تنها توسط دکتر دامپزشک دارای مجوز فعالیت صورت پذیرد.                                                                                                                            

            معضل مهم آن است که سازمان دامپزشکی با توجه به عدم جامعیت  و پراکندگی ساختار های بهداشتی موجوددر کشور نتوانسته است از حمایت مستقیم و همه جانبه وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی در جهت ایفای کامل مسئولیت های بهداشتی خود در تأمین بهداشت و سلامت مردم  برخوردار شود و بعلاوه با کمال تأسف باید گفت که هم اکنون عده زیادی افراد غیر دکتر دامپزشک خود سرانه و بدون هیچ واهمه ای از برخورد دستگاه قضایی،هورمونهای خطرناک و داروهای گوناگون را  به دامها تجویز می کنند و غذای مصرفی مردم را بدون اینکه مطلع باشند در معرض آلودگی شیمیایی نامشهود و نهان قرار می دهند.                                                                

          شایان توجه است که خوشبختانه سازمان دامپزشکی کشور از مدتها قبل به عنوان یک تشکیلات بهداشتی باسابقه کشور با واگذاری های مصوب انجام شده به بخش خصوصی اساساً به یک نهاد حکومتی برنامه ریزی و نظارتی در حوزه مبارزه با بیماریهای مشترک و قابل انتقال میان انسان و دام، تضمین سلامت غذایی انسان و نظارت بر فعالیت دکتران دامپزشک و سایر رده های دامپزشکی درآمده است. لذا با توجه به زبان علمی یکسان،  نظام آموزشی مشترک دکترای عمومی گروه پزشکی (پزشکی، دندان پزشکی، داروسازی و دامپزشکی) در دانشگاه ها، سنخیت بسیار زیاد کاری و و موارد فوق الذکر، ما اعضاء هیأت علمی دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران پیشنهاد می کنیم که مجلس محترم شورای اسلامی به منظور حفظ و تضمین حوزه بهداشت و سلامت انسان، مطابق با چارت پیشنهادی، سازمان دامپزشکی کشور را از وزارت جهاد کشاورزی منتزع و  به لحاظ ساختاری در زیر مجموعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرار دهد. به طوری که در این ساختار کاملاً منسجم و همه جانبه، امر تولید واکسن و فراورد ه های زیستی انسانی و دامی، سازمان دامپزشکی، سازمان غذا و دارو(FDA) و شبکه بهداشتی کشور در یک هماهنگی و ارتباط مستقیم حداکثری، امکان همکاری تنگاتنگ و یکپارچه را در برخورد با معضلات بهداشتی کشور و تأمین امنیت غذایی جامعه پیدا کنند.

                                  و من الله التوفیق – اعضای هیأت علمی دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران

--------------------------------

فهرست اعضاء هیأت علمی دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران که طی امضاء نامه ای به ریاست محترم مجلس شورای اسلامی در تاریخ 27/02/ 1388 انتزاع سازمان دامپزشکی کشور را از وزارت جهاد کشاورزی و الحاق آن را به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی پیشنهاد داده اند:                                                                          

1. دکتر محمدرضا احمدی (استاد)

2. دکتر قباد آذری تاکامی (استاد)

3.  دکتر وهاب بابا پور (استاد)

4. دکتر محمد حسن بزرگمهری فرد (استاد)

5. دکتر سعید بکایی (استاد)

6. دکتر تقی تقی پور بازرگانی (استاد)

7. دکتر علیرضا خسروی    (استاد نمونه کشوری)

8. دکتر پروانه خضرایی نیا (استاد)

9. دکترمهدی سلطانی (استاد)

10. دکتر داود شریفی (استاد)

11. دکتر بیژن رادمهر (استاد)

12. دکتر مریم رضاییان (استاد)

13.دکتر نور دهر رکنی (استاد)

14. دکتر تقی زهرایی صالحی (استاد)

15. دکتر سید محمد فقیهی (استاد)

16. دکتر محمد جواد قراگوزلو (استاد)

17. دکتر گیتی کریم (استاد)

18. دکتر سید مهدی کیایی (استاد)

19. دکتر بابا مخیر (استاد)

20. دکتر محمدرضا مخبردزفولی  (استاد)

21. دکتر ایرج نوروزیان (استاد)

22. دکتر حسینعلی ابراهیم زاده موسوی (دانشیار)

23. دکتر افشین آخوند زاده (دانشیار)

24. دکتر فرزاد اسدی (دانشیار)

25. دکتر ناهید اطیابی (دانشیار)

26. دکتر سید جاوید آل داود (دانشیار)

27. دکتر  علیرضا باهنر (دانشیار)

28. دکتر جلال بختیاری (دانشیار)

29. دکتر محمود بلورچی (دانشیار)

30. دکتر سید مصطفی پیغمبری (دانشیار)

31. دكتر ملیحه پور کبیر (دانشیار)

32. دکتر پرویز تاجیک (دانشیار)

33. دکتر شهرام جمشیدی (دانشیار)

34. دکتر محمد  حسن زاده (دانشیار)

35. دکتر سید حسین حسینی (دانشیار)

36. دکتر فرهنگ ساسانی (دانشیار)

37. دکتر پرویز شایان (دانشیار)

38. دکترحسینعلیعرب (دانشیار)

39. دکترمحسن رخوی (دانشیار)

40. دکتر فرامرز قراگوزلو (دانشیار)

41. دکتر سید مهدی قمصری (دانشیار)

42. دکتر اسدا..کریمان (دانشیار)

43. دکتر صدیقه نبیان (دانشیار)

44. دکتر امیر نیاسری (دانشیار)

45. دکتر همایون محمود زاده (دانشیار)

46. دکتر بهنام مشکی (دانشیار)

47. دکتر مهرداد مدیر صانعی (دانشیار)

48. دکتر فریدون نورمحمدزاده (دانشیار)

49. دکتر غلامرضا نیکبخت (دانشیار)

50. دکتر مهدی وجگانی (دانشیار)

51. دکتر مهدی وصفی مرندی (دانشیار)

52. دکتر فریدون نورمحمدزاده (دانشیار)

53. دکتر پرویز هورشتی (دانشیار)

54. دکتر عباسی توسلی (استادیار)

55. دکتر زهره خاکی (استادیار)

56. دکتر جمیله سالار آملی (استادیار)

57. دکتر سارنگ سروری (استادیار)

58. دکتر بهرام شجاع دوست (استادیار)

59. دکتر حجت ا.. شکری (استادیار)

60. دکتر داریوش شیرانی (استادیار)

61. دکتر محمد مهدی دهقان(استادیار)

62. دکتر امیر رستمی (استادیار)

63. دکتر افشین رئوفی (استادیار)

64. دکتر مرتضی زنده دل (استادیار)

65. دکتر علیرضا صفاریان (استادیار)

66. دکتر زهرا طوطیان (استادیار)

67. دکتر غلامرضا عبدا.. پور (استادیار)

68. دکتر ناصر علیدادی (استادیار)

69. دکتر سید احمد فاطمی (استادیار)

70.دکتر ابوالفضل کامکار (استادیار)

71. دکتر وحید کریمی (استادیار)

72. دکترحسن گندمی نصرآبادی(استادیار)

73. دکتر صمد لطف ا.. زاده (استادیار)

74. دکتر مجید مسعودی فرد(استادیار)

75. دکتر سید حسین مرجان مهر(استادیار)

76. دکتر بهزاد منصوری (استادیار)

77. دکتر علی میثاقی (استادیار)

78. دکتر امید مددکار (استادیار)

79. دکتر محمد ملازم (استادیار)

80. دکتر سعید میرزرگر (استادیار)

81. دکتر عبدالعلی ملماسی (استادیار)

82. دکتر سید مهدی نصیری (استادیار)

83. دکتر علیرضا وجهی (استادیار)

 

توضیح: متن امضاء ها به پیوست ضمیمه شده است.

 

جامعیت و انسجام ساختاری حداکثری در حوزه بهداشت و سلامت کشور

چارت پیشنهادی :

در این چارت که از سوی اساتید محترم امضاء کننده نامه فوق پیشنهاد شده ، جایگاه سازمان دامپزشکی به عنوان سازمانی مستقل و یکی از 5 زیر مجموعه پیشنهادی وزارت بهداشت ،درمان و آموزش پزشکی تعیین شده است.

 

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی :

1 -  شبکه بهداشتی کشور

2 -  سازمان غذا و دارو : FDA

3 - انستیتو پاستور

4 -  سازمان دامپزشکی کشور

5 -  موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی

 به اميد تحقق اين نامه

اسامي استاداي  آشنا و دانشكده خودمونو مشخص كردم كياوش

نوشته شده در جمعه بیست و یکم آبان 1389ساعت 13:34 توسط ّپویا علی محمد زاده|

 
ادامه مطلب
نوشته شده در چهارشنبه نوزدهم آبان 1389ساعت 19:28 توسط ّپویا علی محمد زاده|

سلام به دوستان عزيزم در دانشگاه يه 2 تا خبر بهتون بدم البته با اجازه رئيسمون آقا پويا براي اونايي كه خبر ندارن

اخويا اگه دچار ريزش موي شديد در اين يكي دوماه شديد يا شدتش زياد شده 2 تا دليل خوشگل داره

1-وجود ماده بسيار عزيز و پر كاربرد در زندگي كه همه با اسم عاميانش بين دانشجوها آشنا هستيدبله درست حدس زديد همون كافور خودمون يا ماده اي كه كار اونو انجام ميده كه آشپز هاي عزيز لطف بيش از حدي به ما دانشجو ها دارن كه خداي نكرده به هم حمله نكنيم ميزان وحشتناكي رو به غذا هامون اضافه ميكنن كه فيليو به خواجه تبديل ميكنه

2- لطف ديگر عزيزان در استفاده بيش از حد از فرمالين در سالن تشرح براي فيكس لاشه ها

پس 2 تا خواهش دارم حداقل استفاده از غذاي دانشگاه رو داشته باشيد با اين كه ميدونم سخته ودوم اينكه در سالن تشريح از كلاه جراح ها استفاده كنيد

خبر دوم خوش اينه كه دكتر عزيز بيگي  تاريخ 25/8/88 رو تعطيل اعلام كردن

خوش باشيدوسلام كياوش

نوشته شده در سه شنبه هجدهم آبان 1389ساعت 21:30 توسط ّپویا علی محمد زاده|

 

شرح بیماری

توکسوپلاسموز عبارت‌ است‌ از یک‌ عفونت‌ تک‌یاخته‌ای‌ که‌ در انسان‌ها و بسیاری‌ از گونه‌های‌ پستانداران‌ و پرندگان‌ ایجاد می‌شود. چند نوع‌ در انسان‌ها رخ‌ می‌دهد: توکسوپلاسموز مادرزادی‌ (از مادر دچار عفونت‌ به‌ کودک‌ متولد نشده‌اش‌ منتقل‌ می‌گردد)؛ توکسوپلاسموز چشمی‌ (رتینوکوروئیدیت‌ نیز خوانده‌ می‌شود که‌ معمولاً حاصل‌ توکسوپلاسموز مادرزادی‌ است‌ ولی‌ علایم‌ ممکن‌ است‌ در 40-20 سالگی‌ ایجاد شوند)؛ توکسوپلاسموز حاد در فرد سالم‌؛ توکسوپلاسموز حاد در فرد دچار نقص‌ ایمنی‌ (افراد مبتلا به‌ ایدز یا سرطان‌ یا افرادی‌ که‌ داروهای‌ سرکوبگر ایمنی‌ مصرف‌ می‌کنند).

علایم‌ شایع‌

  • معمولاً بدون‌ علامت‌ (90%-80% بیماران‌)
  • تب‌
  • تورم‌ غدد لنفاوی‌
  • خستگی‌
  • درد عضلانی‌
  • گلودرد
  • رتینیت‌ (التهاب‌ شبکیه‌)
  • بثور (گاهی‌)

علل‌

تک‌یاخته‌، توکسوپلاسما گوندی‌ که‌ معمولاً به‌ یکی‌ از روش‌های‌ زیر منتقل‌ می‌گردد:
  • خوردن‌ گوشت‌های‌ کم‌پخته‌ شده‌ حیوانات‌ دچار عفونت‌
  • گربه‌های‌ حامل‌ میکروب‌ می‌توانند آن‌ را از مدفوع‌ خود دفع‌ کنند؛ انسان‌هایی‌ که‌ با بی‌دقتی‌ به‌ فضله‌ گربه‌ دست‌ می‌زنند (یا پس‌ از دست‌ زدن‌ به‌ آن‌، دست‌ خود را نمی‌شویند)، ممکن‌ است‌ دچار عفونت‌ گردند. بچه‌های‌ کوچکی‌ که‌ خاک‌ دچار عفونت‌ (آلوده‌ با مدفوع‌ سگ‌ یا گربه‌) را می‌خورند، ممکن‌ است‌ دچار عفونت‌ شوند.
  • انتقال‌ خون‌
  • زن‌ بارداری‌ که‌ دچار عفونت‌ می‌گردد، می‌تواند آن‌ را به‌ کودک‌ به‌ دنیا نیامده‌اش‌ منتقل‌ کند (غالباً با اثرات‌ شدید).

عوامل تشدید کننده بیماری

  • سرکوب‌ ایمنی‌ در اثر بیماری‌ یا داروها
  • تماس‌ با گربه‌ها
  • تماده‌ کردن‌ نامناسب‌ غذا

پیشگیری‌

  • از خوردن‌ گوشت‌های‌ خام‌ یا کم‌پخته‌ شده‌ یا تخم‌مرغ‌های‌ نپخته‌ یا نوشیدن‌ شیر غیرپاستوریزه‌، خودداری‌ کنید.
  • از روش‌های‌ مناسب‌ برای‌ آماده‌ کردن‌ و نگهداری‌ محصولات‌ گوشتی‌ استفاده‌ کنید. پس‌ از دست‌ زدن‌ به‌ گوشت‌های‌ خام‌، دست‌ها را با دقت‌ بشویید.
  • زن‌ باردار در اوایل‌ بارداری‌ باید تحت‌ آزمون‌های‌ آزمایشگاهی‌ خون‌ قرار بگیرد تا معلوم‌ شود دارای‌ آنتی‌بادی‌ بر ضد توکسوپلاسموز است‌ یا خیر. باید در هفته‌های‌ 18-16 بارداری‌ نیز دوباره‌ آزمایش‌ شود تا معلوم‌ شود عفونت‌ را کسب‌ کرده‌ است‌ یا خیر و در صورت‌ مثبت‌ بودن‌، ممکن‌ است‌ سقط‌ درمانی‌ مدنظر قرار گیرد.
  • افراد دچار نقص‌ ایمنی‌ و زنان‌ باردار باید از تماس‌ با مدفوع‌ گربه‌ خودداری‌ کنند.
  • محوطه‌ بازی‌ کودکان‌ از جمله‌ جعبه‌های‌ شنی‌ را از مدفوع‌ سگ‌ و گربه‌ محفوظ‌ دارید.

عواقب‌ مورد انتظار

  • اکثر افراد دچار عفونت‌، علایمی‌ ندارند و افراد دچار علایم‌ خفیف‌ بدون‌ هیچ‌گونه‌ عارضه‌ متعاقبی‌ خود به‌ خود بهبود می‌یابند.

عوارض‌ احتمالی‌

  • برای‌ زنان‌ باردار ـ وقتی‌ عفونت‌ در اوایل‌ بارداری‌ رخ‌ دهد: سقط‌، تولد مرده‌، اختلالات‌ مزمن‌ مختلف‌ (تشنج‌) و نقایص‌ تولد (کوری‌، کری‌) در نوزاد (ممکن‌ است‌ برخی‌ از آنها سال‌ها ظاهر نشوند). عفونت‌ اواسط‌ و اواخر بارداری‌ معمولاً اثرات‌ بدی‌ ندارد.
  • برای‌ بیماران‌ دچار نقص‌ ایمنی‌ ـ آسیب‌ ریه‌ و قلب‌، التهاب‌ مغز، عود
  • برای‌ بیمارانی‌ که‌ دچار نقص‌ ایمنی‌ نیستند ـ به‌ ندرت‌ ممکن‌ است‌ التهاب‌ ریه‌ یا مغز ایجاد گردد.
  • کودکان‌ کم‌سن‌تر (زیر 5 سال‌) ممکن‌ است‌ دچار التهاب‌ چشم‌ شوند.

درمان‌


اصول‌ کلی‌

  • تشخیص‌ شامل‌ شرح‌ حال‌ طبی‌، معاینه‌ فیزیکی‌ و بررسی‌های‌ آزمایشگاهی‌ خون‌ برای‌ تشخیص‌ عفونت‌ است‌.
  • معمولاً برای‌ فرد سالم‌، غیرباردار و بدون‌ علامت‌ درمان‌ لازم‌ نیست‌. برای‌ کودک‌ زیر 5 سال‌ داروهایی‌ تجویز می‌گردد تا از عوارض‌ چشمی‌ پیشگیری‌ شود.
  • زن‌ باردار ـ پزشک‌ شما در مورد درمان‌های‌ موجود، خطرات‌ و عواقب‌ مورد انتظار بحث‌ خواهد کرد.
  • بیمار دچار نقص‌ ایمنی‌ ـ درمان‌ با دارو صورت‌ می‌گیرد.
  • نوزادان‌ دچار عفونت‌ با دارو درمان‌ می‌شوند (چه‌ با علامت‌ چه‌ بدون‌ علامت‌ زیرا میکروب‌ها می‌توانند پس‌ از تولد تکثیر یابند).
  • در صورت‌ تجویز دارو برای‌ شما، پزشک‌ شما آزمون‌های‌ خونی‌ فراوانی‌ را برای‌ پایش‌ عوارض‌ جانبی‌ انجام‌ خواهد داد.

داروها


فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری

  • سطح‌ فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری باتوجه‌ به‌ شدت‌ علایم‌ تعیین‌ خواهد شد.

رژیم‌ غذایی‌

  • رژیم‌ غذایی‌ خاصی‌ ندارد.

درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟

  • اگر شما یا کودکتان‌ علایم‌ توکسوپلاسموز را داشته‌ باشید.
  • اگر پس‌ از تشخیص‌ و درمان‌ علایم‌ بدتر شوند یا بهبود نیابند.
  • اگر شما دچار علایم‌ جدید و غیر قابل‌ توجیه‌ شده‌اید. داروهای‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممکن‌ است‌ عوارض‌ جانبی‌ داشته‌ باشند.

نوشته شده در دوشنبه هفدهم آبان 1389ساعت 21:49 توسط ّپویا علی محمد زاده|

در ژاپن سگ با نام هاچیکو بواسطه ی وفاداریش بسیار معروف است. زمانی که هاچیکو دو ماه داشت بوسیلۀ قطار  به توکیو فرستاده شد و زمانی که به ایستگاه شیبوئی میرسد قفس حمل آن از روی بار به پائین می افتد و آدرسی که قرار بود هاچیکو به آنجا برود گم می شود. یکی از مسافران به نام  دکتر شابرو اوئنو،  پرفسور دانشگاه توکیو هاچیکو را پیدا کرده و با خود به منزل می برد و به نگهداری از او می پردازد و به قدری به این سگ دلبسته می شود که بیشتر وقت خود را به نگهداری از این سگ اختصاص می دهد.
دور گردن هاچیکو قلاده ای بود که روی آن عدد ۸ نوشته شده بود (عدد هشت در زبان ژاپنی هاچی بیان می شود و نماد شانس و موفقیت است) و پرفسور نام اورا هاچیکو می گذارد.
 پرفسور  هر روز برای رفتن به دانشگاه به ایستگاه قطار شیبوئی میرفت و ساعت ۴ برمی گشت.
 هرروز هاچیکو و پرفسور باهم به ایستگاه قطار میرفتند و ساعت ۴ هاچیکو جلوی در ایستگاه منتظر بازگشت او می ماند، تمام فروشندگان و حتی مسافران هاچیکو را می شناختند و با تعجب به این رابطه دوستانه نگاه میکردند.

در سال ۱۹۲۵ دکتر شابرو اوئنو در سر کلاس درس بر اثر سکتۀ قلبی از دنیا میرود، آن روز هاچیکو که ۱۸ ماه داشت تا شب روبروی در ایستگاه به انتظار صاحبش می نشیند و خانوادۀ پرفسور به دنبالش آمده و او را به خانه می برند اما  هاچیکو فرار می کرد و به هر طریقی بود خود را راس ساعت ۴ به ایستگاه می رساند.

این رفتار هاچیکو خبرنگاران و افراد زیادی را به ایستگاه شیبوئی می کشاند، و در روزنامه ها اخبار زیادی دربارۀ او نوشته می شد و همه می خواستند از نزدیک با این سگ باوفا آشنا شوند.

هاچیکو شبها در زیر قطار فرسوده ای میخوابید، فروشندگان و مسافران برایش غذا می آوردند و او به مدت ۹ سال هر روز منتظر بازگشت صاحبش  شد و در هیچ شرایطی از این انتظار دلسرد نشد و تا زمان مرگش در مارچ ۱۹۳۴ در سن ۱۱سال ۴ ماهگی منتظر صاحب مورد علاقه اش باقی ماند.

وفاداری هاچیکو در سراسر ژاپن پیچید و در سال ۱۹۳۵ تندیس یادبودی روبروی در ایستگاه قطار شیبوئی از او ساخته شد.
تا امروز تندیس برنزی هاچیکو همچنان در ایستگاه شیبوئی منتظر بازگشت پرفسور است.
این داستان حقیقی و باورنکردنی از وفاداری بی حد سگی است که ثابت کرد عشق هرگز نمیمیرد و هیچگاه فراموش نخواهد شد.

 

نوشته شده در دوشنبه هفدهم آبان 1389ساعت 18:0 توسط اشکان پورشهباز|

خلاصه و هدف آزمایش:

در این آزمایش ما بوسیله لوله مویینه هپارینه شده مقداری خون را برای تعیین درصد نسبی گلبولهای قرمز از انگشت می گیریم و سپس انتهای لوله را با موم مسدود کرده و لوله را داخل دستگاه  سانتریفیوژ قرار می دهیم و پس از اتمام کار دستگاه به وسیله خط کش میکرو هماتوکریت قادر به تعیین درصد نسبی خواهیم بود و هدف کلی ما از انجام این آزمایش تعیین درصد نسبی حجم گلبولهای قرمز خون در حجم معینی از خون است

وسایل مورد نیاز:

لانست – پنبه – الکل – لوله مویینه هپارینه شده – دستگاه میکروسانتریفیوژ – خط کش میکروهماتوکریت – موم

شرح آزمایش:

در این آزمایش ما برای تعیین درصد گلبولهای قرمز نیاز به تهیه خون از فرد مورد نظر را داریم برای انجام این کار ابتدا  فرد باید در حالت آرامش و نشسته باشد سپس پنبه را به الکل آغشته کرده واز مرکز انگشت به سمت خارج شروع به ضد عفونی کردن انگشت می کنیم سپس اندکی صبر می کنیم تا الکل بخار شود زیرا الکل باعث لیزه شدن و از بین رفتن غشاء گلبولهای قرمز خون می شود بعد با لانست به انگشت ضربه می زنیم تا خون خارج شود باید توجه داشت که لانست ها یکبار مصرف هستند سپس خون را وارد لوله مویینه هپارینه می کنیم  باید مواظب باشیم تا در حین کار حباب هوا وارد نمونه نشود زیرا از کیفیت کار ما می کاهد این لوله ها دارای ماده هپارینه هستند که ماده ای سفید رنگ است و از انعقاد خون جلوگیری می کند بعد ته لوله مویینه را  که از طرف آن خون گرفته ایم با موم مسدود می کنیم و لوله مویینه را طوری که طرفی را که با موم مسدود کرده ایم در سمت خارجی دستگاه قرار می دهیم دستگاه سانتریفیوژ دارای 24 جایگاه قرار گیری لوله می باشد که حداقل 2 لوله و حداکثر 24 لوله را در آن قرار می دهیم اگر فقط یک نمونه مورد آزمایش داشتیم برای حفظ تعادل دستگاه در مقابل نمونه یک لوله آب مقطرمی گذاریم هر یک از این جایگاه ها دارای شماره می باشند که هر شماره مربوط به شخص خاصی می باشد سپس دستگاه را روشن کرده و آن را بر روی 5 دقیقه با سرعت 12000 تا15000 دور در دقیقه تنظیم می کنیم بعد از 5 دقیقه نمونه ما سانتریفیوژ شده که که در قسمت پایین لوله موم قرار دارد و در قسمت بالا و متراکم گلبولهای قرمز قرار دارند در قسمت بالاتر یک لایه نازک سفید رنگ که شامل گلبولهای سفید و پلاکت هاست مشاهده می شود ودر قسمت بالایی آن مایع زرد رنگ و شفاف پلاسما قرار دارد حال که اجزا تشکیل دهنده خون از هم جدا شده اند برای تعیین درصد هماتوکریت به دلیل عدم درجه بندی لوله مویینه هپارینه از خط کش میکرو هماتوکریت استفاده می کنیم این خط کش از 0 تا 100 درجه بندی شده است روش اندازه گیری بدین صورت است که ابتدای گلبولهای قرمز باید روی خط صفر قرار بگیرد  و لوله را روی خط کش آنقدر جابجا می کنیم تا انتهای پلاسما روی خط 100  قرار بگیرد انتهای گلبول قرمز روی هر خطی که باشد در صد هماتوکریت را نشان می دهد .

2 عامل بر روی هماتوکریت موثر است:

1-اندازه گلبولهای قرمز خون              2- تعداد گلبولهای قرمز خون

این آزمایش اطلاعاتی در مورد وضع خون فرد مانند آنمی یا پلی ستیمی را به او می دهد

درصد هماتوکریت در خانمها و آقایان متفاوت است که این درصد در خانم ها به طور نرمال 42 تا47 درصد می باشد و در آقایان 42 تا 52 درصد می باشد و علت افزایش درصد هماتوکریت در آقایان حجم توده بدنی بیشتر نسبت به خانم ها و همچنین تولید بیشتر هورمون تستوسترون در آقایان است که باعث تولید بیشتر سلولهای خونی می گردد

نتیجه گیری : ما بوسیله این آزمایش می توانیم بیماریهای خونی فرد را تشخیص دهیم

 

 

نوشته شده در دوشنبه دهم آبان 1389ساعت 17:7 توسط ّپویا علی محمد زاده|

((آشنایی با آناتومی بدن طیور))

 

شناخت ساختمان بدن و آگاهی از اعضایی مختلف و موقعیت قرار گرفتن هر یک از اعضای تشکیل دهنده بدن طیور ، ضمن آگاه ساختن ما از وظایف و عملکرد اعضا می تواند در درک بهتر مطالب ، مبانی بهداشت و پرورش طیور مفید و موثر باشد . به همین منظور هر یک از اندام های بدن طیور جهت آشنایی به طور جداگانه مورد بررسی قرار گیرد.

 

مهمترین اعضای بدن طیور به شرح زیر است :

1- دستگاه گوارش

2- دستگاه گردش خون

3- دستگاه تنفس

4- دستگاه ادرای

5- دستگاه تناسلی

6- دستگاه عصبی

7- دستگاه استخوانی

 

الف- دستگاه گوارش طیور :

 دستگاه گوارش دستگاهی است که از دهان شوع شده و به مقعد ختم می شود و شامل بخش های مختلفی است که عبارتند از:

1- دهان :طیور فاقد دهان ، دندان ، کامه و گونه میباشد ولی در عوض منقار شاخی شکل و سنگدان در طیور عمل دندان را انجام می دهند .

 

2- مری:مسیر لوله مانندی است با قطر ضخیم و قابل اتساع که در آن غذا از انتهای دهان یعنی حلق تا پیش معده منتقل می شود.

 

3-چینه دان : یک کیسه گوشتی است که از پهن و وسیع شدن مری قبل از ورود به حفره بدن یعنی سینه بوجود می آید و به عنوان یک محفظه موقتی غذا می باشد عمل هضم غذا یا در این مکان صورت نمی گیرد یا اینکه خیلی ناچیز می باشد اردک و غاز فاقد چینه دان هستند .

 

4-معده : در طیور از دوبخش تشکیل شده است : الف- پیش معده یا معده غده ای :که از بزرگ شدن قسمت انتهایی مری به صورت منبسط و به شکل کیسه تخم مرغ مانندی تشکیل شده و چینه دان را به سنگدان ارتباط می دهد . در این قسمت غذا با برخی از شیره های گوارشی آغشته می شود . ب-سنگدان یا معده عضلانی : عضو ماهیچه ای بسیار قوی و بیضوی شکل می باشد که حاوی شن و سنگ ریزه بوده و عمل آسیاب کردن و ساییدن غذا را انجام می دهد و بین پیش معده و قسمت ابتدایی روده کوچک قرار دارد .

 

5-روده باریک (کوچک): بلافاصله بعد از سنگدان شروع می شود و در قسمت اول دارای خمی U شکل به نام دوازدهه (دودنوم)  است که در داخل آن غده ای به نام لوزالمعده قرار دارد و هضم و جذب مواد غذایی در این قسمت انجام می گیرد .

 

6-سکوم یا روده کور : سکوم در طیور به صورت دو کیسه کور در دو طرف راست روده قرار دارد و به علت وجود فعالیت های باکتریایی هضم سلولز موجود در مواد غذایی در این مکان صورت می گیرد .

7-روده بزرگ یا راست روده :از انتهای روده باریک شروع شده و به کلوآک ختم  می شود و به صورت یک روده راست کوتاه می باشد در ضمن محل جذب آب بوده و با افزایش محتوای آب سلولهای بدن باعث حفظ تعادل آب در بدن پرنده می گردد.

 

8-کلوآک: یک مجرای مشترک برای خروج مدفوع ، ادرار و ترشحات دستگاه تناسلی می باشد که در انتهای دستگاه گوارش قرار گرفته و پیازی شکل است انتهای کلوآک به مخرج ختم می شود .

 

ضمائم دستگاه گوارشی که با ترشحاتشان به داخل دستگاه گوارش در هضم و جذب مواد غذایی تاثیر می گذارد عبارتند از لوزالمعده و کبد

 

لوزالمعده : غده ای است که در وسط دو پیچ دوازدهه قرار گرفته و ترشحاتشان از مجرای لوزالمعده به دوازدهه می ریزد .

 

کبد : از دو بخش بزرگ راست و چپ تشکیل می شود و با ترشح صفرا و ذخیره آن در کیسه صفرا و انتقال از طریق مجرای صفراوی به روده باریک در هضم مواد غذایی به خصوص چربیها کمک می کند .

 

ب-دستگاه گردش خون:

  این دستگاه از دو بخش قلب و طحال تشکیل شده است :

 

قلب : قلب پرندگان همانند قلب سایر پستانداران 4 قسمتی است و دارای دو دهلیز و دو بطن می باشد که گردش کافی خونرا به ریتین سبب می شوند.

 

طحال : عضوی است که در جریان خون دخالت داشته و در نزدیکی سنگدان و در حفره بطنی قرار دارد طحال به عنوان مخزن گلبول های قرمز و محتویات خود را در دستگاه گردش خون تخلیه می کند .

 

ج- دستگاه تنفس :

   قسمت های مختلف دستگاه تنفس طیور عبارتند از از :

1- ریه ها                     2- نای یا لوله هوایی                    3- کیسه های هوایی

 

1- ریه ها ک در قسمت بالای حفره صدری و متصل به دندها قرار دارند و مسئول اصلی تنس بوده و به علت اینکه پرندگان فاقد غدد عرق می باشند در تعادل دمای بدن نقش اساسی دارند.

 

2-نای یا مجرای تنفسی : از گلو شرع شده و به ریه ها منتهی می شود قسمتبالای نای حنجره و قسمت پایینی آن سرویکس نام دارد نای در انتها به دو برنش تقسیم گردیده و هر کدام به یک ریه می روند .

 

3- کیسه های هوایی: مرغ دارای چهار جفت کیسه هوایی است ادامه نایزک ها در خارج از بافت ریوی را که به صورت کیسه های با دیواره های نازک و شفاف دیده می شوندکیسه های هوایی می نامند . کیسه های هوایی دارای 8 عدد می باشد که عبارتند از

1- کیسه هوایی گردنی

2- کیسه هوایی ترقوه ای

3- یک زوج کیسه هوایی صدری قدامی

4-یک زوج کیسه هوایی صدری خلفی

5-یک زوج کیسه هوایی شکمی

ارتباط این کیسه ها در ریه ها از طریق روزنه هایی است که در لبه های جانبی ریه واقع گشته اند.

 

د- دستگاه ادراری و کلیه ها :

   دستگاه ادراری طیور از دو کلیه مجاری حالب تشکیل شده است . هر کلیه از سه قطعه که دارای اندازه غیر مساوی هستند تشکیل شده است.کلیه ها درست زیر ریه ها ، در بالای حفره بطنی و کاملا چسبیده به ستون فقرات قرار گرفته اند و از طریق میزنای به کلوآک ختم می شود کلیه نقش اساسی در تعیین میزان اسید و باز بدن را دارد .

ادرار طیور غلیظ چسبنده و کمی جامد است به طور معمول طیور بالغ در 24 ساعت 100-120 سانتی کواب ادرار دفع می کنند.

 

ه-دستگاه تولید مثل :

  در خروس شامل یک جفت بیضه و در مرغ شامل تخمدان و اویدوکت می باشد .

 

بیضه ها : پرندگان شامل دو بیضه کم و بیش بیضوی شکل و به رنگ زرد روشن بوده و در نزدیک لبه های قدامی کلیه قرار دارند که اسپرم تولید شده در بیضه ها از طریق مجاری واوران  به کلوآک رفته و از آنجا به عضو جفت گیری می رسد .

 

تخمدان : در پرندگان تخمدان و اویدوکت راست تحلیل رفته و تنها تخمدان و اویدوکت چپ فعال می باشد تخمدان قبل از تولید تخم مرغ ، یک توده کامل از فولیکول های کوچک می باشد که حاوی تخمک است . تخمک ها در تخمدان رشد کرده و بالغ شده و به زرده کامل تبدیل می شود .

 

اویدوکت: مجرای طویلی است که زرده یا تخمک رشد یافته وارد آن شده وطی مراحل مختلفی به تخم مرغ تبدیل می شود اویدوکت دارای قسمت های مختلفی می باشد :

1- اینفاندیبولوم: قسمت شیپوری شکل ابتدایی اویدوکت را گویند که قبل از تخمک گذاری غیر فعال می باشد و کارش جستجو و یافتن زرده است که زرده وارد آن و اویدوکت می گردد و زرده برای یک زمان کوتاه 15 دقیقه ای در اینفاندیبولوم می ماند و سپس به وسیله انقباضات متعدد اویدوکت به جلو رانده می شود.

 

2-مگنوم : محلی از اویدوکت است که آلبومین تخم مرغ از آن ترشح می شود طول آن در یک مرغ متوسط حدود 33 سانتی متر است و حدود 3 ساعت طول می کشد تا تخم مرغ از آن بگذرد .

 

3-استیموس (تنگه) : در این قسمت غشاهای داخلی و خارجی پوسته شکل گرفته و شکل نهایی تخم مرغ در این محل بوجود آید طول این قسمت حدود 10 سانتی متر بوده و تخم مرغ 75 دقیقه در این قسمت باقی می ماند.

 

4- رحم : در این محل پوسته تخم مرغ شکل می گیرد و طول رحم حدودا 12-10 سانتی متر است و تخم مرغ در حال تشکیل حدود 20-18 ساعت در رحم می ماند .

 

 

5- مهبل : قسمت انتهایی اویدوکت است و طولش در مرغان تخمگذار 12 سانتی متر است و نقشی در تشکیل تخم مرغ ندارند در این محل کوتیکول روی پوسته تشکیل گردیده و تمام منافذ پوسته را پر می کند . به طور طبیعی تخم مرغ فقط چند دقیقه در مهبل باقی مانده و دفع می گردد.

 

و- دستگاه عصبی: دستگاه عصبی اعمال بدن را تکامل می بخشد و شامل دو قسمت مغز و نخاع شوکی(Spinal cord) و عصب سمپاتیک  می باشد . نخاع شوکی در طیور مشابه دام های پستاندار می باشد.

 

ط- دستگاه استخوانی : اسکلت طیور بسیار سبک تر و در عین حال قوی تر از دام های دیگرمی باشد استخوان ها از نظر کلسیم غنی بوده از این رو بسیار فشرده است. 13 تا 14 مهره در گردن و 7 مهره در ناحیه سینه قرار دارد. از این رو گردن ، دراز و متحرک می باشد. مهره های قسمت سینه به هم جوش خورده است و محل اتصال بال ها را تشکیل می دهد و در قسمت تهی گاه نیز استخوان های فقرات به هم جوش خورده اند- استخوان های ناحیه لگن بر خلاف پستانداران از وسط به هم پیوسته نشده است و انعطاف پذیر می باشد بدین ترتیب طبیعت اجازه می دهد تا تخم مرغ به آسانی از میان آن می گذرد.

فاصله بین دو استخوان عانه(Pubic) و همچنین فاصله بین این استخوان ها و قسمت انتهائی جناغ سینه کمک زیادی به مرغدار برای تشخیص مرغهای تخمی از غیر تخمی می نماید. وقتی که مرغی تخم گذار می باشد فاصله این دو استخوان از هم و همچنین فاصله انها از جناغ سینه افزایش می یابد.  

 

نوشته شده در پنجشنبه ششم آبان 1389ساعت 11:29 توسط ّپویا علی محمد زاده|

یک گاو شیری یک تولید کننده غذایی خوب است . در تقریباَ مدت زمان ده ماه یک گاو خوب می تواند 496 پوند پروتئن ، 784پوند انرژی از فرم قند لاکتوز، 560 پوند چربی و 112 پوند املاح معدنی در 16000 پوند شیر تولید کند. این مقدار پروتئین برای آذوقه یک فرد در طول ده سال و مقدار انرژی برای مدت زمان پنج سال و مقدار کلسیم لازم برا ی سی سال را فراهم می کند . کیفیت بالای علوفه مصرفی دام باعث می شود در دستگاه گوارش گاو کار برجسته ای برای هضم بر روی آن صورت بگیرد . برای درک بهتر از دستگاه گوارش دام باید فهم بالای از نوع خوراکی که مورد تغذیه دام قرار می گیرد داشته باشیم.

 

  شروع مراحل گوارش 

نشخوار کردن در دام اولین گام از مراحل گوارش غذا می باشد. برای عمل نشخوار غذا به دهان دام بر می گردد ،در این عمل نشخوار جویدن غذا حدود 40000 تا 60000 بار در روز صورت می گیرد . سپس غذای که عمل نشخوار کردن بر روی آن صورت گرفته وارد لوله ای 2.5 – 3 فوتی می شود که این لوله ایسو فاگوس( مری) نام دارد و وارد محل خمره مانندی می شود که عمل تخمیربیشتری بروی غذا در این مکان صورت می گیرد ،که ظرفیت آن 50-40 گالن می باشد . برای گوارش غذا در این مکان 500000 هزار بیلیون باکتری و 50 بیلیون پروتوزا زندگی می کنند و در هم آنجا تکثیر می شوند. این موجودات ریز و کوچک چندین ویژگی بی نظیر دارند که اجازه می دهند در موقعیت های غیر ممکن زندگی برای دام آسان شود و دام بتواند در این شرایط زنده بماند.

این میکروارگانیسم ها می توانند فیبر موجود در یونجه ، سیلاژها و تغذیه کردن دام در چراگاهها را برای تولید انرژی ، ساختن پروتئن از نیتروژن و سنتز ویتامین B برای میزبان که گاو باشد مورد استفاده قرار دهند.

  شکمبه

 

شکمبه خودش از بخشهای مختلفی تشکیل شده است . هدف از وجود شکمبه این است که قسمتهای بزرگ غذا ابتدا وارد آنجا شود و در آنجا با هم آمیخته شده و انقباضات شدیدی بر روی آن صورت گیرد و یک محیط مناسبی را برای باکتریها و پروتوزا ها ایجاد کند تا بتواند در آن محیط زنده بمانند و فعالیت کنند. این محیط ( داخل شکمبه) بوسیله ثابت نگهداشتن دما و PH و بدون هدر دادن این مواد خوراکی محیط مناسبی را برای میکرو ارگانیسم ها ایجاد می کند.

بیشتر اتلاف تولیدات مواد غذای به صورت اسید های چرب فرار است . اسید های چرب فرار منابع اولیه ای برای تولید انرژی در گاو هستند . این اسید های چرب فرار بوسیله ساختار جالبی که دیواره شکمبه دارد جذب می گردند. این فینجر لایک ها ( پرزها) که در دیواره شکمبه وجود دارند به اندازه1.2 اینچ بلندی دارند و می توانند سطح جذب اسید های چرب از دیواره شکمبه را به طور شایسته ای افزایش بدهند.

 

  نگاری

 

این تخمیری که بر روی غذا صورت می گیرد در دو قسمت صورت می پذیرد که این دو قسمت نگاری و شکمبه نامیده می شوند . نگاری یک مشخصه ای که دارد این است که منظر داخل آن به صورت مشبک است .این ساختار کمک می کند که هر قطعه کوچک از غذا برای عمل نشخوار به دهان دام برگردد . همچنین آن مثل یک ظرفی عمل می کند که مواد خارجی دیگری که همراه غذا هستند مثل میخ و یا یک تکه فلزکه دام همراه غذا بلعیده است و ممکن است دیواره نگاری را سوراخ نماید، در این مکان قرار می گیرد که در این شرایط مریضی در دام ممکن است صورت می گیرد . که این مواد به دوحالت ممکن است باعث مرگ دام شود . اول اینکه ممکن است باکتری ها و پروتوزا ها به مکان آسیب دیده سرایت پیدا کنند و سبب التهاب صفاق شوند و دوم اینکه ممکن است پرده دیافراگم پاره شود و این امر باعث درماندگی این پرده شده و نتواند کار خود را درست انجام دهد.

 

  هزار لا

یک بار دیگر از اندازه مواد خوراکی بوسیله نشخوار کردن کاسته شده و عمل هضم روی آن بوسیله باکتریها و پروتوزا ها صورت می گیرد. غذا الان می تواند وارد بخش سوم شکمبه گردد که این بخش هزار لا نامیده می شود . این بخش از شکمبه یک نام دیگر هم دارد که به ان مِنی پلیس می گویند که این نام را به خاطر ساختار بی نظیری که دارد به آن داده اند . این قسمت منظری مثل یک کتاب باز دارد که دارای سه مرز می باشد .تا حدود 100 برگ می توان در این هزار لا پیدا کرد. برگ های آنها دارای زایده های کوچکی است که آنها می توانند پروتئین های بزرگ اسید های چرب فرار که بوسیله دیواره شکمبه جذب نشده اند را جذب کنند.  

آب و الکترولیت های مانند پتاسیم و سدیم احتمالاَ اینجا جذب شده اند بنابراین خوراک حیوان آب آن گرفته شده و داخل قسمت دیگری می شوند.

 

 

 شیردان 

این مرحله ، مرحله چهارم و آخرین قسمت از شکمبه گاو می باشد که به آن شیردان یا معده حقیقی گفته می شود. به خاطر اینکه عمل این قسمت خیلی شبیه عملکرد معده انسان و خوک است . شیردان دارای تعداد زیادی تا خوردگی می باشد که سطح جذب آن را افزایش می دهد . چین خوردگی های این قسمت باعث تماس بیشتر با حجم بیشتری از غذا در سر تا سر روز می گردد. دیواره شیردان از دیواره خود آنزیم و اسید هیدروکلریک ترشح می کند. PH این بخش در موقع هضم غذا چیزی حدود 6 می باشد اما این مقدار به سرعت پایین می آید و به حدود 2.5 می رسد و محیط اسیدی می شود. این محیط اسیدی باعث بوجود آمدن یک محیط مناسب برای عملکرد بهتر آنزیم ها می شود. قسمت عمده عمل گوارشی شیردان تفکیک جزئی پروتئین هامی باشد. آنزیم پپسین عهده دار این عمل است . پروتئین های غذاقبل از اینکه شکمبه را ترک کنند با میکروارگانیسم های شکمبه باعث شکستن پروتئین ها به واحدهای کوچکتری می شوند که به این واحد ها پپتید می گویند.

 

 روده کوچک

 

گام بعدی از مراحل هضم غذا در روده کوچک صورت می گیرد. بلندی این روده 130 فوت و عرض آن 2 اینچ می باشد . چنانکه غذا وارد روده کوچک شود با آنزیم های که از پانکراس و کبد ترشح شده مخلوط شده و باعث افزایش PH از 5/2 به8-7 می گردد و محیط را قلیایی می کند . این PH بالا برای فعالیت آنزیم های لازم است که در روده کوچک فعالیت می کنند. به همین منظور غذا هایی که در اختیار دام قرار گرفته است ، آنها باید به ملکول های کوچک تری شکسته شوند . این آنزیم ها مدت ماندگاری این پروتئین ها را کاهش داده و سریع تر آنها را به آمینو اسید و نشاسته را به قند گلوکزتبدیل می کنند ، اسید های چرب کمپلکس را به اسید های چرب تبدیل می کنند . بیشتر این اتفاقاتی که در روده کوچک رخ می دهد با استفاده از آنزیم و هورمون های که از پانکراس ، کبد و روده کوچک ترشح می شوند صورت می گیرد و جذب مواد مغذی هم در روده باریک صورت می گیرد . دیواره روده کوچک از پرز های بسیار ریزی تشکیل شده در اصطلاح علمی به آن finger-like می گویند . این پرز ها سطح تماس با مواد مغذی را افزایش داده و مراحل جذب به خوبی صورت می گیرد. انقباضاتی که در طول این روده صورت می گیرد باعث مخلوط شدن مواد مغذی می شود و گو ارش بیشتری برروی آنها صورت می گیرد و به سمت پایین حرکت می کنند تا از این مرحله هم عبور کنند .

 

  پیشرفت عمل گوارش غذا در بدن گوساله 

عمل گوارش در گوساله های که تازه به دنیا آمده اند بیشتر شبیه عمل گوارش در انسان و گاو می باشد . در گوساله های که تازه به دنیا آمده اند در شکمبه آنها باکتری ها و پروتوزا ها فعالیتی ندارند . در یک گوساله جوان ( یک ماهه یا کمتر از یک ماه ) بخش بزرگتری از شکمبه متعلق به شیردان می باشد . آن تقریباَ 50 % تا 70% از وسعت شکمبه را به خود اختصاص داده است .  

موقعی که یک گوساله از مادرش و یا بوسیله بطری شیر می خورد ، شیر از یک راه فرعی وارد نگاری شده که این راه فرعی یک شیار در مری می باشد . سپس آنها اجاز می دهند که شیر به طور مستقیم وارد شیردان شود . یک نکته اینکه آنزیم رنین که از دیواره این بخش ترشح می شود باعث می شود که شیر حالتی بسته و منجمد مانند به خود بگیرد. آهسته کردن عبور شیر از این قسمت ، مدت زمان کافی را برای هضم شیر در این قسمت را فراهم می کند .یک گوساله پس از این که مرحله شیر خواری را پشت سر گذاشت و توانست از علوفه و علف خشک تغذیه کند شکمبه این حیوان بسط پیدا کرده و فعالیت میکرو ارگانیسم ها در آ ن صورت می گیرد . این رشد همزمان با تولید اسید های چرب توسط میکروارگانیسم ها در شکمبه است . این عمل همچنین پستانک های گوساله را تحریک به رشد می کند . در پایان هفته چهارم گوساله باید قادر باشد که علوفه سبز و مواد خشوی بزرگتر را مور استفاده قرار دهد . در هفته هشتم از رشد گوساله شیردان شامل فقط 30 % از کل ظرفیت معده می باشد و و قتی که به یک حیوان کاملاَ بالغ تبدیل شود تنها 9% از کل ظرفیت معده را شیردان تشکیل می دهد.

نوشته شده در شنبه یکم آبان 1389ساعت 19:22 توسط ّپویا علی محمد زاده|

دامبزشکی:

وظیفه این رشته پیشگیری ، درمان و ریشه کنی بیماری‌های دامی و تامین بهداشت عمومی دام می‌باشد.
کنترل بیماری‌های مشترک بین انسان و دام و کنترل بهداشتی مواد غذایی که از دام بدست می‌آید از دیگر وظایف این رشته است. این رشته در دوره مقطع کاردانی و دکترای حرفه‌ای عرضه میگردد. فارغ‌التحصیلان دوره کاردانی به عنوان کاردان دامپزشک و تحت نظر دکتر دامپزشک در کلینیک یا مراکز تحقیقاتی مشغول به کار می‌شوند. طول دوره کاردانی 2 سال و طول دوره دکترای حرفه‌ای حدود 6 سال است. دانشجویان باید برای کار در این رشته از توانایی جسمی و علاقمندی کافی برخوردار باشند تا بتوانند در شرایط مختلف آب و هوایی فعالیت کنند. عده ای از دانشجویان نیز در مقطع کارشناسی با عنوان علوم آزمایشگاهی دامپزشکی به تحصیل مشغول می باشند.

 

فرصت های شغلی دامپزشکان :

 

  • انجام امور درمانی با تأسیس کلینیک و یا بیمارستان دامپزشکی و اشتغال به امور درمانی در بخش‌های مختلف نظیر طیور، آبزیان، دامهای بزرگ (شامل جراحی، مامائی، داخلی)، دامهای کوچک و غیره.
  • دریافت مجوز و تأسیس داروخانه دامپزشکی.
  • عضویت در هیأت علمی دانشگاهها و مؤسسات و مراکز آموزشی عالی.
  • فعالیت در انستیتو تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی واقع در حصارک کرج و یا انستیتو پاستور به عنوان مراکز تحقیقات کشور. در حال حاضر مؤسسه رازی با بیش از نیم قرن تجربه مرهون تلاش مستمر دامپزشکان است، که در آنها انواع واکسنهای مصرفی انسان و دام تولید می‌گردد که عمدتاً جهت کنترل بیماریهای مشترک انسان و دام نظیر بیماریهای کزاز، دیفتری و همچنین بیماریهایی چون سرخک، فلج اطفال و. . . بکار می‌روند. همچنین ساخت انواع واکسنهای موردی دامپزشکی و نیز تحقیق در زمینه اپیدمیولوژی و شیوع بیماریهای مختلف در کشور، در این مؤسسه انجام می‌شود تا از ورود بیماریهای مختلف به داخل کشور جلوگیری شود و درصورت بروز بیماری جدید، سریعاً تحت کنترل در آمده و  ریشه‌کنی امکان پذیر گردد.
  • تأسیس آزمایشگاه تشخیص طبی دامپزشکی.
  • فعالیت در سازمانهای دولتی نظیر وزارت جهاد کشاورزی ، سازمان دامپزشکی کشور و. . . به ‌عنوان مسئولین امور اجرائی.
  • تأسیس مراکز مشاوره و مجتمع‌ های دامداری و طیور و. . . .
  • فعالیت در مجتمع‌های کشت و صنعت به ‌عنوان دامپزشک مجتمعهای مربوط که دارای تعداد زیادی دام اعم از گاو یا گوسفند هستند و نقش تولید شیر و گوشت را به‌ صورت دامداریهای صنعتی دارا هستند.
  • فعالیت در مجتمع‌های مرغداری اعم از پرورش طیور ‌گوشتی، پرورش طیور تخم گذاری جهت تولید تخم‌مرغ، مرکز تولید جوجه یکروزه و جوجه ‌کشی و. . . .
  • فعالیت در کارخانجات تولید مواد غذائی با منشأ دامی نظیر تولید سوسیس، کالباس، کنسرو سازی، لبنیات مثل شیر و پنیر و. . . .
  • فعالیت درکارخانجات خوراک دام که تولید خوراک دام و طیور را به عهده دارند.
  • فعالیت در امور شیلات و آبزیان و مجتمع‌ های تکثیر و پرورش آبزیان نظیر ماهی ‌های سرد‌آبی و گرم‌آبی.
  • فعالیت در مجتمع‌های پانسیون اسب و اشتغال به امور مدیریت و درمان اسب داریها، مجتمع‌ های اسب- سواری و تنظیم جیره غذائی و نظارت بر روشهای پیشگیری بیماریها در اسب‌داری.
  • فعالیت تولیدی خصوصی نظیر تأسیس دامداری و مرغداری و. . . .

برخی دروس این رشته که در دانشگاهها تدریس می شوند :

 

آسیب شناسی عمومی -  آسیب شناسی اختصاصی -  آمار حیاتی -  اصول اصلاح نژاد دام -  اصول تلقیح مصنوعی دام -  اصول تغذیه دام -  اصول جراحی و هوشبری -  اصول معاینه دام -  اصول همه-  گیر شناسی -  اصول کالبدگشایی و نمونه برداری -  انگل شناسی و بیماری های انگلی -  بافت شناسی -  ایمنی شناسی -  باکتری شناسی عمومی -  باکتری شناسی اختصاصی و بیماریهای باکتریایی -  بهداشت و بازرسی گوشت -  بهداشت و پرورش دام -  بهداشت و پرورش طیور -  صنایع شیر -  بیماریهای اندام های حرکتی -  بیماریهای تولید مثل دام -  بیماریهای داخلی دامهای کوچک -  بیماریهای داخلی دامهای بزرگ -  بیماریهای طیور -  بیماریهای ماهی -  بیماریهای متابولیک دام -  بیماری های مشترک انسان ودام -  بیوشیمی -  پرورش و بیماری های زنبور عسل -  تغذیه اختصاصی دام -  تکثیر و پرورش ماهی -  جانور شناسی -  جراحی عمومی دامهای بزرگ -  جراحی دامهای کوچک -  جنین شناسی -  رادیولوژی دامپزشکی -  ژنتیک حیوانی -  سم شناسی -   صنایع مواد غذایی با منشاء دامی -  فارماکولوژی -   فیزیولوژی -  فیزیک پزشکی -  قارچ شناسی و بیماریهای قارچی -  مامایی دامپزشکی -  مسمومیت های دام -  ویروس شناسی و بیماریهای ویروسی -  کلینیکال پاتولوژی -  آناتومی -  عملیات درمانگاهی دامهای کوچک و بزرگ -  کارورزی دامهای کوچک

نوشته شده در شنبه یکم آبان 1389ساعت 19:15 توسط ّپویا علی محمد زاده|


آخرين مطالب
» "درمان درماتیت بین انگشتی در گاو با استفاده از نانو سیلور". توسط دکتر علی نقی جدی
» پاورپوینت بیماری های تولید مثل
» خبرنامه انجمن جراحی دامپزشکی ایران
»
» چند نکته مهم و حیاتی برای ترم اولی ها!!!!!
» پاور پوینت تلقیح مصنوعی
» پزشکی قانونی دامپزشکی
» پاور پوینت بافت شناسی مقایسه ای(شکل)
» پاتولوژی عمومی
» پاورپوینت تک یاخته
Design By : Pars Skin